Beste bouwkunde,

De laatste jaren van mijn studie (1960–1963) was ik student assistent bij van den Broek. Ik studeerde nog aan de Oude Delft. Het was een prettig gebouw. Het was heel klein, maar er waren ook maar weinig studenten. Hoogleraren waren toen nog echte autoriteiten die zich, vanwege hun autoriteit, konden permitteren regelmatig afspraken niet na te komen. Het was volstrekt ‘normaal’ om drie uur voor het kabinet (zo heette de kamer van een hoogleraar) te wachten tot de professor eindelijk arriveerde. Van den Broek was geen uitzondering t.a.v. dit gedrag, maar was wel b.v. bereid om, als het erg laat werd, je mee te nemen in zijn prachtige Studebaker (ontwerp van Raymond Loewy) naar zijn kantoor in Rotterdam om daar rustig met je te kunnen spreken. Min of meer rustig, omdat er altijd telefoontjes tussendoor kwamen. Eén telefoongesprek herinner ik me nog goed het was met de ‘bouwcurator’ van het college van curatoren. Nu heet dat college van bestuur. Van den Broek had het telefoongesprek aangevraagd en deed iets wat in die tijd voor een architect eigenlijk strikt verboden was: hij probeerde een opdracht te verwerven die waarschijnlijk, zonder dit gesprek, naar zijn collega Rozenburg zou gaan. Enige achtergrondinformatie is hier noodzakelijk.

Van den Broek en van Eesteren waren de eerste echte ‘modernen’ die hoogleraar op Bouwkunde werden. De ‘Delftse School’ vierde hoogtij en de komst van twee vertegenwoordigers van ‘het nieuwe bouwen’ was revolutionair te noemen.

De Technische Hogeschool Delft had grote uitbreidingsplannen in de Wippolder. Het eerste gebouw dat daar gerealiseerd werd was het gebouw voor Werktuigbouw. Het werd ontworpen door Rozenburg. Het was niet een echt classicistisch gebouw, maar modern was het bepaald niet. Van den Broek wilde dat de Hogeschool een modern karakter zou krijgen en hij wilde natuurlijk ook graag dat dit karakter door zijn bureau (Van den Broek en Bakema) bepaald zou worden.

In het bewuste telefoongesprek legde hij uit dat doorgaan met Rozenburg niet goed zou zijn voor het imago van de Hogeschool en dat het veel beter zou zijn als zijn bureau de nieuwe gebouwen in de polder vorm zou mogen geven. Dat lukte hem! Eerst bouwde van den Broek en Bakema het ketelhuis. Prachtig. Later volgde het gebouw voor Bouwkunde, Civiele techniek en de aula. Van al die gebouwen is dat voor Bouwkunde m.i. verreweg het beste. Ik begeef me op uiterst glad ijs als ik hiervoor een verklaring probeer te geven, maar waag het er maar op.

Het gebouw voor Bouwkunde ontstond uit een coproductie tussen van den Broek en Hans Boot. Hans Boot deed het feitelijke werk en van den Broek commentarieerde. Het was een fantastisch duo. Bij de gebouwen daarna, denk ik, dat Bakema een grotere rol speelde. Bakema was een bezeten man. Ongetwijfeld een belangrijke architect, maar miste de rust die van den Broek en Boot hadden. Bakema geloofde in ‘het grote gebaar’. Als ik voor de imaginaire keuze gesteld zou worden of de aula of het gebouw voor Bouwkunde zou moeten afbranden dan zou ik niet twijfelen en de aula laten affikken.

Toen ik later zelf hoogleraar in Delft werd en gewoon een kamer in plaats van een kabinet kreeg, genoot ik intens van het gebouw. Het was ontworpen voor een onderwijssysteem dat niet meer bestond, maar het had een flexibiliteit die het mogelijk maakte dat het steeds een goed bruikbaar gebouw bleef. Het was stoer. Het was mooi afgewerkt. Die trappenhuizen met die prachtige dikke aluminium leuningen bleven in de loop der jaren perfect. Het was een feest om college te geven in zaal A. De hal met de tafels van Carlos Weber was een echt ontmoetingspunt.

Het is allemaal een beetje treurig, maar het geeft ook mogelijkheden om iets nieuws te maken. Het zal wel een buitenlandse grootheid worden, die dit mag doen. Als er nog een bouwcurator bestond zou ik hem nu opbellen om te melden dat ik graag het nieuwe gebouw zou willen ontwerpen.

#a:1:{s:4:"text";s:2:"42";}
Naam: Moshé Zwarts
Band met Bouwkunde: a:1:{s:4:"text";s:19:"Alumnus, hoogleraar";}
Periode: a:1:{s:4:"text";s:11:"1955 - 1963";}
Huidig werk: a:1:{s:8:"textarea";s:43:"Directielid Zwarts & Jansma Architecten";}